Tagi

, , ,

Kościół naucza nieomylnie, nietylko prawdy przez Boga mu objawione, ale i prawdy naturalne, jeśli te w ścisłym zostają związku z objawionymi, a także nieomylnym jest w głoszeniu prawd, które nazwać można nawpół objawionymi, czyli konkluzyj teologicznych, wnioskowaniem rozumowem z prawd objawionych wysnutych.

Kościół naucza nieomylnie, nietylko prawdy przez Boga mu objawione, ale i prawdy naturalne, jeśli te w ścisłym zostają związku z objawionymi, a także nieomylnym jest w głoszeniu prawd, które nazwać można nawpół objawionymi, czyli konkluzyj teologicznych, wnioskowaniem rozumowem z prawd objawionych wysnutych.

Przedmowa

Jak powstała niniejsza rozprawka?

 
Byłem zaproszony przez Komitet Kongresu Maryańskiego we Lwowie – zwołanego przez Sodalicye na 28 i 29 września 1904 – do wygłoszenia odczytu na temat: Podstawy teologiczne do dogmatycznego ogłoszenia Wniebowzięcia Maryi z ciałem. Materyału do tej pracy nagromadziło się dosyć. Niepodobna było wszystek umieścić we wspomnianym odczycie. Przyszła mi tedy myśl napisania osobnej książki na podobny temat. Myśl ta spodobała mi się, raz, że w ten sposób Matce Najświętszej Niepokalanej, w roku jubileuszowym ogłoszenia dogmatu Niepokalanego Jej Poczęcia, oddam hołd, na jaki mię stać, powtóre, że materiał odnośny, rozrzucony po różnych miejscach, zbiorę w jedną całość i w języku ojczystym pomnożę i tak niezbyt bogatą literaturę teologiczną; a może i jaką nową myśl, w kwestyi bądź co bądź ciekawej, rzucę, lub choćby tylko już znaną, jaśniej przedstawię.

 
Jakiż jest układ książki? Układ wynika z celu zamierzonego. Celem zaś jest wykazać, że prawda Wniebowzięcia z ciałem N. M. Panny nadaje się do definicyi dogmatycznej. Oczywiście zaraz nasunęło się pytanie, jakie prawdy mogą być przedmiotem definicyi dogmatycznej? Odpowiedź na nie i na inne, jemu pokrewne, dałem w części ogólnej rozprawki.

 
Pytanie w temacie zawarte – sądziłem – będzie można rozstrzygnąć, jeśli się wykaże, że wiara w cielesne Wniebowzięcie Maryi była w kościele od najdawniejszych czasów, a potem, że geneza tej wiary nie da się inaczej wytłumaczyć, jak tylko pozytywnem objawieniem pomienionej prawdy.

Tak też zrobiłem. Dokumentami liturgicznymi, patrystycznymi, świadectwami teologów, dowiodłem, zda mi się, dawności w kościele wiary w prawdę, o którą chodzi. Wykazałem następnie, że wierze tej ani Pismo św., ani racye teologiczne się nie sprzeciwiają, owszem, jak najrzetelniej ją popierają. Rozwiałem też zarzuty, jakieby mogły osłabić przywiedzione przezemnie argumenta. Wreszcie wyprowadziłem konkluzyę, z dotychczasowych dowodów, sadzę logiczną i uprawnioną, że Kościół, tylko drogą objawienia, mógł do znajomości tej prawdy dojść. Na końcu zastanawiałem się nad kwestyą, czy ta prawda dziś nadaje się do dogmatycznego orzeczenia i odpowiedziałem twierdząco. W dowodzeniu zamieszczałem świadectwa w tłumaczeniu polskiem. Że jednak trudno było wszystko dobrze oddać po polsku, tudzież celem przekonania czytelnika, o wiernym w rzeczach istotnych przekładzie, podałem w przypiskach te same cytaty w języku oryginału t. j. przeważnie po łacinie.

 
O ile się wywiązałem z podjętego w tej pracy zadania, pozostawiam ocenie czytelnika. Tutaj chciałbym jeszcze zwrócić uwagę na dzieła, jakiemi się w pracy mojej posługiwałem. Są one następujące:

 
Franzelia: De Traditione et Scriptura.
Mazzella: De Ecclesia – głównie traktat de Traditione.
Scheeben: Dogmatik, zwłaszcza tom III. wyd. z r. 1882.
Trombelli: De corporea Virginis Deiparae in coelum assumptione dissert. 45 in Summa aurea t. II.
Benedictus XIV.: De festis B. V. ad 15. Augusti ibid. tom III.
Jürgens S. I.: Die Kirchliche Überlieferung von der leiblichen Aufnahme der Seligsten Gottesmutter in den Himmel. Zeitschrift für katholische Theologie. Innsbruck. 1880 IV. Heft.
Agostino Lana. O. fr. Min.: La resurrezione e corporea assunzione al cielo della S. V. Madre di Dio. Roma 1880.
Paul Renaudin O. S. B.: La définibilité de l’assomption de la très Sainte Vierge. Paris 1902.
Kirchen-Lexikon Wetzer u. Weltes pod słowem: Acta Sanctorum.
Inne dzieła podane w przypiskach.

WSTĘP.

 
Kwestya, o którą nam chodzi w niniejszej rozprawce, da się ująć w pytanie, czy ta prawda, że Matka Boża została z ciałem i duszą wzięta do nieba, jest przez Boga Kościołowi objawioną, czy też może nie? Pytanie takie mogłoby nieteologowi nasunąć wątpliwości tego n. p. rodzaju: Dziś cały Kościół katolicki obchodzi święto Wniebowzięcia Matki Bożej i rozumie przez nie wzięcie Maryi z Ciałem i duszą do nieba, jakżeż więc można jeszcze wobec tego kwestyonować tę prawdę? Czy to nie trąci pewną nieuległością dla nauki Kościoła? Potrzeba nam się porozumieć. Żaden pewnie katolik nie będzie powątpiewał o tem, że Marya została z ciałem i duszą do nieba wzięta, ale chodzić mu może o to, jaką drogą przyszedł Kościół do poznania tej prawdy; czy ją zna z objawienia Bożego wprost, czy też z jakiego naturalnego źródła; lub też może ją wyprowadził, jako konkluzyę teologiczną z innych dogmatów wiary naszej. Trzeba bowiem wiedzieć, że Kościół naucza nieomylnie, nietylko prawdy przez Boga mu objawione, ale i prawdy naturalne, jeśli te w ścisłym zostają związku z objawionymi, a także nieomylnym jest w głoszeniu prawd, które nazwać można nawpół objawionymi, czyli konkluzyj teologicznych, wnioskowaniem rozumowem z prawd objawionych wysnutych. Wobec tego jest uzasadnioną kwestyą, czy prawda cielesnego Wniebowzięcia Maryi jest tylko taką konkluzyą teologiczną, z innych prawd objawionych wyciągniętą, lub może tylko faktem historycznie przez badania naukowe stwierdzonym, czy też prawdą przez Boga wprost objawioną. Różnica między wspomnianymi sposobami poznania naszej prawdy jest wielkiej wagi; nie jakoby w razie, gdyby Kościół przyszedł do jej poznania inną drogą, a nie objawienia, sama prawda mogła jeszcze podlegać wątpliwości, ale dlatego, że tylko wtedy mógłby ją Kościół do wierzenia podać wiernym, jeśli jemu samemu została przez Boga objawioną. W innych razach mógłby wprawdzie Kościół, jako nauczyciel nieomylny, domagać się od swych dzieci uznania tej prawdy za niewątpliwą, ale nie mógłby żądać w nią wiary, jaka się tylko prawdzie objawionej należy. Naszym zdaniem prawda, o którą chodzi, jest rzeczywiście przez Boga objawioną i Kościołowi w depozyt, do przechowania oddaną, aby ją, kiedy sam uzna za stosowne, kiedy okoliczności będą po temu, ogłosił jako dogmat wiary. Sądzimy również, że dzisiejsze czasy są odpowiednie, na ogłoszenie tej prawdy, jako dogmatu. Rozprawka niniejsza zmierza do uzasadnienia naszych obydwóch twierdzeń.

 

L. 4692.
Pozwalamy drukować.
Z Konsystorza Metropolitalnego lwowskiego obrz. łać.
We Lwowie dnia 20. lipca 1904.
† Józef, Arcybiskup
wik. gen.

Wniebowzięcie N. M. Panny. Studyum teologiczne. Napisał Ks. Dr. Maciej Sieniatycki, Profesor Uniw. lwowsk.
Lwów.
Nakładem autora.
Z drukarni katolickiej Józefa Chęcińskiego.
1904.

Reklamy